Jaarrapportage waterkwaliteit 2025: maatregelen helpen, maar druk op waterkwaliteit blijft groot

In het water van Schieland en de Krimpenerwaard leven veel soorten planten en dieren. Toch staat de waterkwaliteit op veel plekken onder druk. Dat blijkt uit de waterkwaliteitsrapportage 2025 van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard.

De kwaliteit van veel wateren is redelijk, maar nog niet overal goed genoeg. Een reden tot zorg is de aanhoudende toename van Amerikaanse rivierkreeften, waardoor onderwaterplanten verdwijnen. Die zorg geldt ook voor de aanwezigheid van veel bestrijdingsmiddelen in het water. Ze overschrijden vaak de normen en zijn schadelijk voor het waterleven. Gunstig is dat bijna overal in het gebied de hoeveelheid fosfaat (voedingstoffen) afneemt.

Geen onderwaterplanten in de Krimpenerwaard

Waterplanten zijn belangrijk voor het onderwaterleven. Ze zorgen voor zuurstof en bieden voedsel en schuilplaatsen voor vissen en andere dieren. In de Krimpenerwaard neemt het aantal onderwaterplanten al jarenlang af. In 2025 werden op geen enkele onderzoeklocatie planten onder water aangetroffen. Ook in Schieland neemt het aantal locaties met onderwaterplanten steeds verder af. Wel gaat dat minder snel dan in de Krimpenerwaard. De afname van waterplanten vergroot de kans op problemen, zoals troebel water en toename van blauwalgen.

Explosieve stijging Amerikaanse rivierkreeften

De sterke afname van onderwaterplanten hangt samen met de snelle toename van Amerikaanse rivierkreeften die hier van nature niet voorkomen. In de afgelopen vijf jaar is het aantal rivierkreeften verdubbeld tot enkele miljoenen. In de Krimpenerwaard komen ze inmiddels overal voor. In Schieland zijn de kreeften in 2025 op bijna 80 procent van de onderzochte locaties aangetroffen. Amerikaanse rivierkreeften hebben een negatieve invloed op de waterkwaliteit, omdat ze alles opeten wat los en vast zit, zich snel voortplanten en holen en lange gangen graven. Dit leidt tot verzwakte oevers en troebel water zonder leven.

Zwemwaterkwaliteit

Uit de metingen tijdens het zwemseizoen (mei tot en met september) blijkt dat de bacteriologische kwaliteit goed is op alle acht officiële zwemlocaties in Schieland en de Krimpenerwaard. Wel waren op verschillende locaties jeukklachten en tijdelijke waarschuwingen vanwege blauwalgen. Zwemlocatie Zevenhuizerplas heeft een zeer goede kwaliteit: hier is al meer dan tien jaar geen waarschuwing voor blauwalgen geweest.

In het Kralings Zwembad -waar in eerdere jaren te veel PFAS werd gemeten- is een duidelijke verbetering zichtbaar. Door maatregelen is de hoeveelheid PFAS meer dan gehalveerd en bleef in 2025 verder afnemen. De concentratie lag nog wel boven de grenswaarde.

Voedingsstoffen

Fosfaat en stikstof zijn voedingsstoffen voor planten en algen. Te veel van deze stoffen in het water zorgt voor een slechte waterkwaliteit. Bijna overal neemt op lange termijn de hoeveelheid fosfaat af. In de laatste tien jaar is de grootste verbetering te zien in glastuinbouwgebieden. Wel waren de concentraties fosfaat in 2025 veel hoger dan in 2023 en 2024.

Bestrijdingsmiddelen

In 2025 zijn 82 verschillende bestrijdingsmiddelen in het water aangetroffen; gemiddeld 12 verschillende bestrijdingsmiddelen per meetlocatie. In 2025 zijn meer normoverschrijdingen gemeten dan in 2024. Dit komt onder andere doordat gemeten is met gevoeligere meetmethoden. Wel nemen de overschrijdingen en schadelijke effecten op lange termijn steeds verder af.

Meten is weten

Het waterschap volgt de waterkwaliteit het hele jaar door met verschillende meetnetten. Daarbij kijkt het waterschap naar:

• de samenstelling van het water, zoals voedingsstoffen en andere stoffen
• planten en dieren die in en langs het water leven

In 2025 zijn in Schieland en de Krimpenerwaard op 163 locaties watermonsters genomen. In totaal zijn er meer dan 70.000 metingen gedaan van bijna 400 verschillende stoffen en kenmerken van het water. Ook zijn 1.177 soorten planten en dieren waargenomen.

Blijvende inzet nodig

Het waterschap werkt samen met inwoners, bedrijven en andere overheden aan schoon en gezond water. De rapportage laat zien dat maatregelen effect hebben, maar ook dat de druk op het watersysteem groot blijft. Verdere inzet blijft nodig om de waterkwaliteit te verbeteren en het leven in en rond het water te beschermen.

De waterkwaliteitsrapportage van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is een interactieve digitale jaarrapportage en kan online worden gelezen op hhsk.nl/waterkwaliteit2025. Op de website van het waterschap staan ook actuele metingen van waterkwaliteit.