Nieuwerkerk eert verzetsman met D .F. van den Doolpad
Foto: Bert van Holst
Op maandagmiddag 4 mei is in Nieuwerkerk aan den IJssel het D.F. van den Doolpad officieel onthuld. Voorafgaand aan de plechtigheid sprak burgemeester Han Weber, die de diepe en bijzondere betekenis van dit moment onderstreepte. Met de naamgeving van het pad wordt een blijvend eerbetoon gebracht aan Dirk van den Dool, een verzetsman uit Nieuwerkerk die tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol speelde in het verzet tegen de Duitse bezetter. van den Dool, vader van acht kinderen, was rayonleider binnen de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) en actief binnen de Landelijke Knokploegen in Rotterdam. In deze functies droeg hij grote verantwoordelijkheid voor de organisatie en veiligheid van onderduikers en verzetsactiviteiten in zijn regio. Onder de schuilnaam ‘Tol’ hielp hij onderduikers aan veilige adressen en was hij betrokken bij de verspreiding van de illegale krant Trouw.Zijn verzetswerk bracht grote risico’s met zich mee. In de winter van 1944 werd Van den Dool verraden door iemand die hij zelf had geholpen. Op oudejaarsdag werd hij gearresteerd en overgebracht naar de gevangenis in Utrecht. Vanuit gevangenschap wist hij nog een brief naar zijn vrouw te smokkelen, waarin hij naast praktische verzoeken ook schreef over het verraad. Opvallend is dat hij zijn gezin opriep tot vergeving van de verrader. Kortt daarna werd hij overgebracht naar Kamp Amersfoort. Tijdens de tocht van het station naar het kamp werd Van den Dool door de Duitsers doodgeschoten. Op 5 februari 1945 werd hij, samen met zeventien andere verzetsmensen en twee willekeurige voorbijgangers, gefusilleerd als vergelding voor verzetsdaden in de regio. Voor zijn gezin volgde een periode van onzekerheid en verdriet. Pas twee weken na zijn dood bereikte het bericht hen. Na de oorlog ontvingen zij een condoleancebrief van Koningin Wilhelmina, als erkenning voor het offer dat hij had gebracht. Van den Dool werd aanvankelijk begraven in Amersfoort en later herbegraven op begraafplaats Rusthof. Met de naamgeving van het D.F. van den Doolpad krijgt zijn verhaal nu ook in Nieuwerkerk aan den IJssel een zichtbare en blijvende plaats.
Alexander van den Dool, de zoon van D.F. van den Dool, nam ook het woord bij de onthulling. Hij sprak zijn dank uit aan burgemeester Weber voor diens toespraak en uitte zijn waardering voor Roel Pauw van de NOS, die in 1980 opnieuw aandacht vestigde op deze geschiedenis tijdens een bijeenkomst van de Historische Vereniging Nieuwerkerk aan den IJssel. Alexander benoemde vervolgens het voorbereidende werk de heren van der De Glas en Knoester, wat leidde tot het resultaat van vandaag, een pad dat nu de naam van D.F. van den Dool draagt. Daarnaast ging hij in op de heldhaftigheid van zijn vader en diens overtuiging dat zijn daden voortkwamen uit een goddelijke roeping, ongeacht de gevolgen. Het was geen makkelijk pad, vaak beladen met spanning, maar D.F. van den Dool bleef vastberaden in zijn verzet tegen het nationaalsocialisme van de bezetter, zelfs tot aan de dood. Steeds vertrouwend op zijn hemelse vader. Alexander vond het passend dat er nu een pad naar zijn vader genoemd is een pad met vrij uitzicht. Het ligt vlakbij het Oranje Pad, vernoemd naar het Oranjehuis, dat eveneens veel voor hem betekende.
De onthulling markeert niet alleen een eerbetoon aan een moedige verzetsman, maar is ook een blijvende herinnering aan de waarde van vrijheid en de offers die daarvoor zijn gebracht, en dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is.
