‘Je steekt een vuurtje aan – en dat kan al genoeg zijn’ Waarom Jos (bijna 71) seniorenvoorlichter werd

Na meer dan veertig jaar werken in het Erasmus Medisch Centrum, in leidinggevende en coördinerende functies, ging Jos met pensioen. ‘Ik had geen gebrek aan activiteiten: sporten, vrienden, eropuit met de caravan. ‘Maar ik wilde ook iets terugdoen voor de maatschappij.’ Via Welzijn Capelle ging hij op zoek naar vrijwilligerswerk dat bij hem paste. Zo kwam Jos terecht in zijn rol als seniorenvoorlichter.

Twijfels had hij in eerste instantie wel. ’Wat verwachten mensen van me? Kan ik dit wel?’ Door eerst met een ervaren collega mee te lopen, verdwenen die snel. ‘De openheid van ouderen verraste me. Dat gaf de doorslag.’

Op bezoek achter de voordeur

Als vrijwillig seniorenvoorlichter bezoekt Jos oudere Capellenaren thuis. De adressen komen via de gemeente; meestal gaat het om mensen die alleen wonen of met z’n tweeën, vaak zonder kinderen in de buurt. Hij belt vooraf om een afspraak te maken. ‘Het bezoek wordt bijna altijd gewaardeerd. Voor sommige mensen is het bezoek al een fijne onderbreking van hun dag.’

Aan de keukentafel praat hij met mensen over hoe het met hen gaat. Er wordt een vragenlijst ingevuld en besproken hoe zelfstandig iemand is, welke activiteiten er zijn en of er zorgen spelen. ‘Het gaat om de fysieke én emotionele kant. Zijn de mensen nog actief? Hebben ze genoeg contact met anderen? Want vitaal blijven gaat niet alleen over gezondheid, maar ook over mee blijven doen.’

Signaleren en doorverwijzen

Een belangrijk onderdeel van het vrijwilligerswerk is signaleren. ‘Is er sprake van eenzaamheid of een zorgelijke situatie achter de voordeur? Dan geef ik dat door aan de ouderencoach.’ Jos benadrukt dat hij geen hulpverlener is. ‘Ik geef informatie en signaleer. De verdere opvolging ligt bij professionals. Dat maakt het werk overzichtelijk en prettig.’

Tijdens gesprekken komen ook praktische belemmeringen naar voren. ‘Wat ik regelmatig zie, is dat mensen vastlopen door een gebrek aan IT-vaardigheden. Dingen regelen, gaat steeds vaker digitaal, en dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend.’ De oplossing ligt soms dichtbij. ‘Familie kan helpen, maar dat is niet altijd een optie. Dan verwijs ik door naar de wijkwinkels van Welzijn Capelle of naar de bibliotheek. Het gaat erom dat mensen weten waar ze terechtkunnen.’

Onderwerpen als Wmo-voorzieningen, waaronder huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en ondersteuning bij wonen komen eveneens aan bod. ‘Met kleine tips en de juiste route help je mensen vaak al een heel eind op weg.’

Dicht bij het leven

De gesprekken gaan soms ook dieper. ‘Mensen praten makkelijk over hun kinderen, hun relaties, soms zelfs over het levenseinde. Dat ontkennen ze vaak niet. Dan komen ook praktische dingen ter sprake, zoals een testament. Zaken goed geregeld hebben, geeft rust en voorkomt gedoe achteraf.’

Ondertussen leert Jos Capelle steeds beter kennen. ‘Ik ga altijd met de fiets. Je komt in wijken waar je anders nooit komt. Soms doe ik twee of drie bezoeken op een dag; gemiddeld twee à drie per week.’

Kleine stappen, groot effect

Sommige ontmoetingen maken extra indruk. ‘Ik sprak een man in een revalidatietraject. We spraken over zijn doelen. Ik gaf een paar tips, verwees naar verschillende instanties, en zei: het moet wel van jou uitgaan. Twee weken later hoorde ik dat hij zelf contact had opgenomen met de woningbouw en de thuiszorg. ‘Je hebt me een beetje wakker gemaakt’, vertelde de man later. ‘Dat is wat je soms doet: een vuurtje aansteken.’

Het werk is flexibel en goed te combineren met andere bezigheden. ‘In de zomer ben ik vaak met mijn vriendin op pad met de caravan, dat is geen probleem.’

Aanrader

Wat het vrijwilligerswerk Jos oplevert? ‘Het gevoel dat je iets kunt betekenen. Mensen waarderen het en je blijft sociaal betrokken.’ Zijn advies aan andere gepensioneerden die twijfelen: ‘Gewoon doen. Je wordt er blij van – en het doet ertoe.’

Meer informatie over vrijwilligerswerk als seniorenvoorlichter: capelledoet.nl/oproep/seniorenvoorlichter/